Ministerie BZK bereidde zich voor op vragen over gebruik lift bij brand

In de voorbereiding naar het overleg op 16 maart 2016 van toenmalig minister Blok met de Tweede Kamer werd verwacht dat rond brandveiligheid en ouderen de vraag aan de orde zou komen of een lift ingezet kan worden tijdens brand in gebouwen. De indruk bestond dat regelgeving zou zorgen voor belemmeringen bij het verbeteren van de brandveiligheid. De vraag werd niet gesteld. Zou de vraag wel zijn gesteld, dan had het antwoord als volgt geluid:
18-03-2016
 
  • Er is geen publiekrechtelijk voorschrift dat het gebruik van liften bij brand verbiedt.
  • Fabrikanten kunnen die beperking echter wel hebben opgelegd vanuit productaansprakelijkheid.
  • In gesprek met Liftinstituut wil ik nagaan of er desondanks wel mogelijkheden zijn voor het gebruik van liften voor ontruiming bij brand.
 
Belangrijk: bovenstaande is niet uitgesproken door de minister. Er kunnen dus geen rechten aan worden ontleend, maar het geeft wel een goed beeld van de situatie. Inmiddels heeft er ook een gesprek plaatsgevonden op het ministerie met Liftinstituut. Hierbij is onder andere afgesproken dat Liftinstituut technische aanpassingen inventariseert en met de branche spreekt over de mogelijkheden aan de aanbodkant. Het ministerie van BZK blijft aandacht vragen bij betrokkenen aan de vraagkant.
 

Bepalingen voor 'Bij brand geen lift'?

Voor zover Liftinstituut kan nagaan, is er in het Warenwetbesluit liften geen bepaling opgenomen dat het verboden is om liften te gebruiken bij brand. Dat ligt eigenlijk ook niet voor de hand, omdat er een norm is voor brandweerliften waarnaar verwezen wordt vanuit het Bouwbesluit. Het zou kunnen dat vanuit het Bouwbesluit het gebruik van liften verboden is, maar wij betwijfelen dat. Wel gaat het Bouwbesluit uit van evacuatie van een gebouw via de trap. Het is zo dat liften niet geconstrueerd zijn voor het gebruik in een gebouw waarin een brand woedt. Een lift is niet bestendig tegen vocht en tegen hoge temperaturen. Daarom is de kreet ‘bij brand geen lift’ ingeburgerd in Nederland. 
 
Uitzondering vormen de liften die in het Bouwbesluit zijn gedefinieerd als brandweerliften. Zij moeten voldoen aan de EN 81-72 norm, die eisen stelt aan vocht- en temperatuurbestendigheid van deze liften, die ook het gebruik in omgeving met rook mogelijk maakt en die de brandweer een mogelijkheid biedt om te ontsnappen als de lift stilvalt.
 

Evacuatie met liften

Aanvullend geven we graag mee dat Liftinstituut van mening is dat bij evacuatie van gebouwen aan het gebruik van de lift niet ontkomen kan worden. Mede gezien de wens tot arbeidsparticipatie van mindervaliden en de vergrijzende samenleving.  Dit gebruik vraagt echter wel om spelregels. Gebouwcompartimentering, waarbij liften in gescheiden compartimenten zijn ondergebracht die in verschillende vluchtroutes zijn opgenomen, is er één van. Wij deelden die gedachte tijdens het congres brandveiligheid www.congresbrandveiligheid.nl in 2007.
 
Daarnaast zijn er zeker omstandigheden te bedenken waarbij de BHV in de tijd dat de brandweer aanrijdt, de ouderen en mindervaliden evacueert met de (brandweer)lift, terwijl de overige gebouwbewoners/gebruikers de trap nemen. Dit voorkomt opstopping op de trap.
 
In dit kader is ook onderzoek gedaan dat mede gefinancierd is vanuit de stichting goede doelen van Liftinstituut. Als onderdeel van de NTA over evacuatie van hoogbouw. Meer daarover op www.liftinstituut.nl/vakinformatie/brandveiligheid/inzet-liften-altijd-noodzakelijk-voor-evacuatie-hoogbouw
 
Ook het feit dat NEN in het najaar van 2012 de Nederlands Technische Afspraak (NTA) 4614 ‘Hoogbouw’ gepubliceerd heeft (http://www.liftinstituut.nl/vakinformatie/gebouwveiligheid/nta-hoogbouw-gepubliceerd) geeft indirect aan dat er eigenlijk geen sprake kan zijn van een verbod op gebruik van liften bij brand.
 
Hopelijk konden we u met deze informatie van dienst zijn. Graag blijven we met u over dit onderwerp in gesprek vanuit de noodzaak die wij naar de toekomst zien voor het gebruik van liften bij brand en calamiteiten. Mits de randvoorwaarden ermee in overeenstemming zijn uiteraard. Bij hoogbouw spreken we dan over evacuatieliften. Internationaal zien we daar voorbeelden van.