Rijksmuseum: oude luister, nieuwe liften

De vernieuwing en restauratie van het Rijksmuseum, onder andere bekend van het beroemde schilderij De Nachtwacht, is inmiddels afgerond. Velen hebben het museum al met een bezoek vereerd. Bij de renovatie werden ook 24 liften geplaatst door Möhringer Liften.
18-12-2013

De primaire doelstelling was het museumgebouw in de oude luister herstellen, maar wél aangepast aan de eisen die in de 21e eeuw aan musea worden gesteld. Onderdeel daarvan was ook dat maatregelen moesten worden getroffen om de techniek te vernieuwen en de toegankelijkheid van het museum te verbeteren.

Rijksmuseum van 0 naar 24 liften

In het oorspronkelijke ontwerp van Cuypers waren geen liften opgenomen. Logisch, want in 1885 kwamen liften nog nauwelijks voor. Later is wel een lift aangebracht in de – eveneens beroemde – Cuypersbibliotheek. Deze is nu gerestaureerd en technisch aangepast. Er zijn in de loop van de tijd de nodige liften geplaatst en die zijn bij de restauratie vernieuwd, waardoor het totaal aantal liften op 24 uitkwam. De liften zijn verdeeld over het hoofdgebouw van het museum en de naastliggende gebouwen: de Teekenschool, het entreegebouw, de Villa en het Aziatisch paviljoen. Nico Stoop, hoofd technische zaken bij het Rijksmuseum, vertelt dat er twee hoofdliften in toren 6 en 7 van het hoofdgebouw zijn. “Deze zijn zowel bestemd voor vervoer van zowel zware goederen (zoals schilderijen en vitrines) als personen. Met deze liften kunnen we praktisch alle zalen van het museum bereiken. Er is bewust gekozen voor ‘dubbel gebruik’ van deze liften, omdat dit het meest functioneel is. De personenliften zijn bestemd voor gebruik door bezoekers en personeel. Daarbij kan het personeel wel op meer plekken komen dan bezoekers, door gebruik van een speciaal paslezersysteem. Daarnaast is er nog een aantal goederenliften geplaatst en een drietal platformliften."  

Betrouwbaarheid en bedrijfszekerheid centraal

Hans Vreeken, manager Techniek bij Möhringer Liften, geeft aan dat het door Royal Haskoning DHV opgestelde bestek voor de liften goed werkbaar en ook technisch maakbaar was. Betrouwbaarheid en bedrijfszekerheid van de liften stond daarbij centraal. We wisten echter wel dat we voor een aantal uitdagingen zouden komen te staan bij dit project. Zo bleek uit metingen die we uitvoerden, dat elke schacht anders was. De schachtwanden liepen ook vaak schuin. We moesten daarom elke lift op maat maken."

Ronde liften ‘blikvangers’

Veel tijd en aandacht ging ook uit naar de twee ronde glazen liften, de ‘blikvangers’ in de centrale entree, in de openbare onderdoorgang. Buurman: “Oorspronkelijk zouden dit twee gewone standaardliften zijn, maar de architect wilde toch graag iets mooiers. Liefst had hij een lift gezien zoals in het Louvre: een hefplateau met bediening door een liftboy. Maar dat zou voor het museum onbetaalbaar zijn geweest. Als alternatief zijn er twee ronde glazen liften ontworpen." Een andere eis van de architect, die afweek van het bestek, was dat hij geen tweezijdig centraal openende deuren wilde, maar een eenzijdig openende liftdeur. De glazen liftdeuren in de twee ronde liften zijn hierdoor behoorlijk groot en zwaar geworden, maar de prestaties van deze liften zijn ondanks de zwaarte van de deuren en van het glazen dak prima en de liften zien er ook erg mooi uit. Het is écht een visitekaartje."  

Liftveiligheid: vooraf overleg met het Liftinstituut

Ondanks technische hoogstandjes (de deuraandrijvingen van de ronde liften in het entreegebouw werden bijvoorbeeld onder de kooi geplaatst) kon in het ontwerp niet overal aan de liftnormen worden voldaan. De ontwerpers bij Möhringer Liften hebben voor de afwijkingen op de normen daarom alternatieve veiligheidsvoorzieningen ontwikkeld en deze met een uitgebreide risicoanalyse onderbouwd. Bij vier liften was hiervan sprake. Vreeken: “We hebben over deze afwijkingen ook overleg gehad met het Liftinstituut, waarbij uitgebreid aan de orde is gekomen hoe we tegemoet konden komen aan de specifieke wensen van de architect en een lagere schachtkophoogte en beperkte vrije ruimte, die daarvan het gevolg was. Die afstemming heeft bewust al in een vroeg stadium plaatsgevonden, om afkeurrisico’s en vertraging bij de oplevering van de afwijkende installaties zoveel mogelijk te voorkomen." Willem Kasteleijn, productmanager Liften bij het Liftinstituut, voegt hieraan toe: “Het overleg vooraf is goed verlopen; het had zeker voordelen dat dit al in een vroeg stadium plaatsvond. Als er vragen waren, konden we heel snel schakelen. En dat was, gezien de tijdsdruk, heel belangrijk. Het feit dat wij de eenheidskeuringen en eindcontroles hebben uitgevoerd, geeft niet alleen een stuk extra zekerheid naar de klant, maar ook naar de fabrikant."

>> Aanvullende info vindt u op de website van de leverancier van de liften.